يادداشت روز
پيام ها و پيامدهاي يک ترور
نويسنده: رضاخواه

هرچند حامد کرزاي رئيس جمهور افغانستان در مراسم خاکسپاري برهان الدين رباني بر ادامه مذاکرات صلح با طالبان به رغم ترور رئيس شوراي صلح افغانستان تاکيد کرد با اين حال واقعيت آن است که ترور ناجوانمردانه برهان الدين رباني رئيس جمهور پيشين افغانستان پيام ها و پيامدهاي غير قابل انکاري را بر روند مذاکرات صلح در اين کشور خواهد داشت.

رباني از بنيانگذاران اسلام گرايي و اسلام سياسي در افغانستان به شمار مي‌آيد. او در دهه 1350 خورشيدي در تقابل با حاکميت سکولار و قوم گراي داود خان و فعاليت روبه افزايش کمونيستها به همراهي غلام محمد نيازي و گلبدين حکمتيار، جمعيت اسلامي‌افغانستان را پايه گذاري کرد. کشته شدن نيازي به وسيله حکومت و اختلاف ميان رباني و حکمتيار منجر به رهبري واحد رباني بر جمعيت اسلامي‌گرديد. رباني از انديشه‌هاي اخواني الهام گرفته بود ولي در عمل يک اسلام گراي دموکرات بود. بدين معنا که همواره از نوعي دموکراسي دفاع مي‌کرد و درصدد تحميل قدرت خود از بالا و با روشهاي کودتايي نبود.

رباني پس از سال 1371 و تشکيل دولت مجاهدين در کابل به رياست جمهوري افغانستان رسيد. وي در اين دولت به همراه وزير دفاعش، احمدشاه مسعود تلاش بسيار کرد تا با گروههاي ديگر به نوعي مصالحه ملي دست يابد. اما تک روي‌ها و زياده خواهي‌هاي ديگران و البته برخي سياستهاي اشتباه و تعصبات مذهبي رباني و اطرافيانش مانع از نيل به مصالحه ملي گرديد.

در اين ميان حسن نيت رباني از ديگران بيشتر و گناهش از سايرين کمتر بود.رباني پس از ظهور طالبان برخلاف ديگران به عافيت طلبي روي نياورد و به همراهي احمد شاه مسعود 5 سال مقاومت عليه طالبان را سازماندهي کرد. رباني پس از حمله آمريکا به افغانستان و سقوط طالبان، علي رغم ميل قلبي از سمت خود در رياست جمهوري با مسالمت کنار رفت و قدرت را تسليم کرزاي کرد.

در طول ده سال بعدي رباني هم تکيه گاه اپوزيسيون قانوني مخالف کرزاي، و هم دوستي قابل اعتماد براي خود شخص کرزاي بود و حتي براي ايجاد مصالحه ميان دولت وطالبان نيز تلاش کرد. بنابراين مي‌توان گفت که رباني به شخصيتي ميانجي وفراحزبي تبديل شده بود. ترور رباني در اين شرايط مي تواند پيام ها و پيامدهاي متفاوتي را براي روند مذاکرات صلح در افغانستان به دنبال داشته باشد.

الف- با در نظر گرفتن اين احتمال که گروه هاي تندرويي از طالبان که مخالف مصالحه ميان طالبان ودولت هستنداقدام به اين ترور کرده باشند مي توان گفت که بخشي از نيروهاي افراطي طالبان که معمولا عرب و پاکستاني و هم سو با القاعده مي باشند و در برخي موارد حتي با ملا عمر نيز مخالف هستند با اين اقدام خود را از روند مذاکرات صلح به طور رسمي جدا ساخته اند و احتمالا در آينده نيز از هر گونه نرمش نسبت به دولت جلوگيري خواهند کرد.

آن‌ها با ترور رباني تلاش داشتند تا وضعيت را ميان طالبان ودولت را غير قابل آشتي نمايند. اقدامي که اگر با هوشياري دولت افغانستان همراه نبود قطعا به شکست مذاکرات مي انجاميد. هرچند بسياري از هواداران برهان الدين رباني هم اکنون خواهان توقف اين مذاکرات هستند.

ب- احتمال و گمانه دوم اين است که ترور رئيس شوراي صلح افغانستان به وسيله کليت گروه طالبان و به دستور شخص ملا عمر براي نشان دادن قدرت طالبان و امتياز گيري بيشتر به وسيله اين گروه در مذاکرات صورت گرفته است. در اين حالت بايستي منتظر ماند و ديد که آيا تاکتيک دولت کرزاي در ادامه روند مذاکرات تغيير خواهد کرد ياخير. انتخاب جايگزين براي برهان الدين رباني اولين گامي است که نشان دهنده موفقيت يا عدم موفقيت طرح طالبان است. چنانچه جايگزين وي نسبت به گروه طالبان انعطاف بيشتري داشته باشد اين به معني توفيق ترور رباني به شرط مفروض دانستن احتمال دوم مي باشد.

ج- تلاش آمريکا و برخي از بازيگران منطقه اي براي جدا سازي پاکستان به ويژه سرويس امنيتي اين کشور از موضوع طالبان و تضعيف جايگاه اين کشور در مذاکرات صلح از طريق انتقال دفتر سياسي طالبان به قطر و ترکيه؛ براي آي اس آي که به گروه طالبان به عنوان بازوي عملياتي سياست خارجي و امنيت ملي خود مي نگرد بسيار گران آمده است.

لذا اين احتمال را نيز مي توان در نظر داشت که سرويس امنيتي پاکستان با توجه به کدورت پيش آمده به دنبال انتقام گيري و توقف روند مذاکرات صلح و يا ارتقاء نقش خود باشد.

به هر روي ترور رباني با هر انگيزه اي صورت گرفته باشد ضربه اي به صلح وامنيت در افغانستان است. ناکارآمدي دولت افغانستان را بيش از پيش به تصوير مي‌کشد و مسير جديدي را براي آينده طالبان و افغانستان گشوده است.

موج سرکوب معترضان از اروپا به آمريکا کشيده شد
پليس آمريکا روز شنبه دست کم 80 نفر از تظاهر کنندگان را در نيويورک که به سياست هاي اقتصادي دولت اوباما اعتراض مي کردند بازداشت کرد. بيشتر بازداشت شدگان به اتهام ايجاد راه بندان و حمله به تاسيسات دولتي دستگير شده اند. تحليل گران اعتراضات چند روز اخير در آمريکا را ادامه موج اعتراضات کشورهاي اروپايي به وضعيت نا بسامان اقتصادي و آمار بالاي بيکاري مي دانند. ...
وزير امور خارجه سوريه بر تصميم کشورش مبني بر دنبال کردن مساله مذاکرات ملي تاکيد کرد. به گزارش ايسنا، به نقل از سايت النشره، وليد المعلم، وزير امور خارجه سوريه که در نيويورک به سر مي‌برد، در ديدار با وزراي خارجه آرژانتين، قزاقستان و لبنان در حاشيه نشست‌هاي مجمع عمومي سازمان ملل تاکيد کرد: سوريه با قدرت هر چه تمام‌تر از بحران خارج خواهد شد. وليد المعلم افزود: دخالت‌هاي خارجي و تبليغات رسانه‌اي عليه سوريه در واقع تلاشي براي بي‌ثبات ‌سازي امنيت کشور است و هدف از آن اعمال فشار بر تصميم سياسي مستقل سوريه است که مانع از تحقق طرح و برنامه‌هاي خارجي ...
وزير امور خارجه پاکستان در حاشيه اجلاس مجمع عمومي سازمان ملل متحد با انتقاد از اتهامات وارده از سوي آمريکا به پاکستان گفت خود آمريکا شبکه حقاني را به‌وجود آورده است. به گزارش فارس به نقل از "اردو تايمز"، "حنا رباني" با انتقاد از اتهامات اخير مقامات آمريکايي گفت تا کنون آمريکا مدارکي براي اثبات اتهامات خود به پاکستان ارائه نکرده‌ و گروهي که آمريکا پاکستان را به داشتن ارتباط با آن متهم مي‌کند توسط خود آمريکا به‌وجود آمده است. وزير امور خارجه پاکستان افزود: سازمان سيا نيز با گروه‌هاي تروريستي زيادي در ارتباط است و شبکه حقاني نيز از مدت‌ها قبل توسط...
با بحراني‌تر شدن اوضاع يمن، دبيرکل اتحاديه عرب از رئيس جمهوري اين کشور خواست تا هر چه زودتر طرح شوراي خليج فارس را امضا کند. بنابر گزارش‌هايي از صنعاء و چند شهر ديگر يمن از جمله تعز در درگيري‌هاي شب جمعه و صبح شنبه حدود 50 تن کشته شدند. به گزارش ايسنا روز شنبه نيز درگيري‌ها در خيابان‌هاي صنعاء همچنان ادامه داشت و نيروهاي وابسته به عبدالله صالح با حمله توپخانه‌اي به مقر فرماندهي لشکر يکم زرهي صنعاء که فرماندهي آن را علي محسن الاحمر، از مخالفان اصلي حکومت يمن به عهده دارد، دست کم 11 نظامي اين لشکر کشته و 112 تن ديگر نيز زخمي شدند. منابع نظامي ...
بحرين
پادشاه بحرين روز دوشنبه (امروز) براي ديدار با بزرگ ترين حامي خود در سرکوب اعتراضات مردم به رياض مي رود. اين در حالي است که همزمان با برگزاري انتخابات فرمايشي مجلس در بحرين تظاهرات مسالمت آميز مردم به شدت سرکوب شد. به گزارش مهر به نقل از خبرگزاري عربستان، شيخ حمد بن عيسي آل خليفه دوشنبه به رياض سفر مي کند. بر اساس گزارش رسانه رسمي سعودي، در اين ديدار روابط دوجانبه ميان دو کشور و راههاي تقويت آن در تمام زمينه ها و همچنين مسائل منطقه اي و بين المللي مورد علاقه دو طرف بررسي خواهد شد. سفر شيخ حمد به رياض در حالي انجام مي شود که اقدامات سرکوبگرانه رژيم ...
خبرگزاري فرانسه: ظاهرا ولاديمير پوتين، نخست‌وزير کنوني روسيه قصد دارد در انتخابات رياست‌جمهوري سال 2012 اعلام کانديداتوري کند. براساس گزارش‌هاي خبرگزاري‌هاي روسيه الکسي کوردين، وزير اقتصاد کهنه‌کار روسيه اعلام کرد: فکر مي‌کنم به دليل اختلافاتي که دارم نخواهم توانست در دولت جديد حضور داشته باشم. کوردين که از سال 2000 به عنوان وزير اقتصاد روسيه مشغول به کار است، نخستين مقام عالي‌رتبه روسي به شمار مي‌آيد که به طور علني به ابراز مخالفت با تصميم مدودف پرداخت. ...