«اريگامي» سرگرمي و بازي خلاقانه براي کودکان
خراسان - مورخ چهارشنبه 1390/11/12 شماره انتشار 18044
نويسنده: عظيمي مروي

روان شناسان مي گويند يکي از ويژگي هاي خانواده سالم اين است که اعضاي آن روزانه حداقل ۲ ساعت در کنار يکديگر باشند. اما متاسفانه زندگي يکنواخت و ماشيني بسياري از ما باعث شده است حتي در منزل هم به دنبال کار خود باشيم. مشغله زندگي شهري باعث شده است به خود حق دهيم که ساعاتي در منزل را فقط به خود مان و آنچه دوست داريم اختصاص دهيم.

اين در حالي است که اگر اعضاي خانواده براي انجام کارهاي مختلف همکاري کنند و هم نظر باشند و اوقات فراغت و استراحت خود را در کنار هم بگذرانند، به مراتب بيشتر از با هم بودن لذت مي برند. در گذشته براي غني کردن اوقات فراغت شبانه اعضاي خانواده دور هم جمع مي شدند و به کارهايي مثل شاهنامه خواني، قصه گويي و بازي هايي مثل منچ مي پرداختند.

در حال حاضر بازي هايي مثل شطرنج چند نفره، دومينو، لونپوس و انواع تفريحات و بازي هاي فکري به بازار آمده است که هر يک طرفداراني دارد. در اين ميان برخي از اين بازي ها کمتر شناخته شده و در عين حال بسيار پرکاربرد و علمي است. حتما خاطره موشک کاغذي و کشتي کاغذي و نمکدان کاغذي را از دوران کودکي به ياد داريد. اريگامي يا هنر تا کردن کاغذ در واقع يک هنر شناخته شده و قديمي ژاپني است که سال هاست از مرز سرگرمي عبور کرده است و در بسياري از علوم کاربرد دارد. درباره اين هنر جالب پاي صحبت هاي محسن موسوي زاده استاد اريگامي نشستيم تا درباره اين هنر بيشتر بدانيم.

اريگامي چيست

اريگامي روش ارائه اشکال با خم کردن کاغذ است. منتهي تا دادن کاغذ در اريگامي با انديشه همراه است به نحوي که مي توان اشکال بسيار متنوعي را با تا زدن کاغذ تهيه و ارائه کرد. در اريگامي اشکال پرندگان، حيوانات، ماهي ها، وسايل دکوري، اشکال هندسي و اشکال مرتبط با گرافيک، معماري و صنعت ساخته مي شود که افراد در تمام سنين از کودکان پيش دبستاني گرفته تا استادان دانشگاه از آن لذت مي برند و با ايجاد طرح هاي جديد توانمندي هاي خود را افزايش مي دهند.

موسوي زاده با بيان اين مقدمه به خراسان ادامه مي دهد: در بسياري از روش هاي آرام سازي که امروزه براي رفع استرس و اضطراب معرفي شده به تمرکز و آرامش ذهني بدون حرکت تاکيد شده است مثل ذن، يوگا، مديتيشن و ... . در صورتي که در اريگامي نه فقط ذهن فرد از مشغله هاي ذهني روزمره رها و روي طرح متمرکز مي شود، بلکه از آن جا که فرد با هر دو دست کار مي کند، هر دو نيمکره مغز فعال است و کورتکس هاي مغز فعاليت و جنبش بيشتري خواهد داشت. ساخت چند طرح ساده اريگامي اغلب چنان شور و شوقي به فرد مي بخشد که بي درنگ جذب اين هنر مي شود. زيرا درمي يابد که چطور با تا زدن کاغذ به روش هاي گوناگون مي تواند طرح هاي متفاوتي را پديد آورد و نگاه او به يک کاغذ به ظاهر بي مصرف تغيير مي يابد.

علاوه بر اين در دسترس بودن و ارزان بودن اين تفريح آن را لذت بخش تر مي کند و فرد علاقه مند در هر شرايط و موقعيتي مي تواند با يک کاغذ باطله ذهن خود را مشغول کند و استرس و اضطراب خود را فروبنشاند، اين کار همچنين تمرکز و دقت زيادي مي طلبد به همين دليل در رشد و پرورش خلاقيت کودکان نقش چشمگيري دارد.

اريگامي و کودکان

با اين که بازي هاي هوشي فراواني وجود دارد که هر يک با ادعاي افزايش قدرت ذهني و هوش کودک به بازار روانه شده است اما اريگامي به تنهايي ميزان خلاقيت و هوش کودک را به نحو چشمگير و قابل ملاحظه اي افزايش مي دهد. موسوي زاده با بيان اين که اريگامي به هماهنگي بين چشم و دست کودک، افزايش مهارت در کارهاي فکري که نياز به توالي و ترتيب دارد، افزايش دقت، افزايش تمرکز و صبر و شکيبايي کودک مي انجامد، تصريح مي کند: اين هنر در نهايت باعث افزايش مهارت هاي خاص جسماني و افزايش قدرت تصميم گيري و نتيجه گيري هاي منطقي و رياضي در کودک مي شود. همچنين از آن جا که کودک با هر ۲ دست کار مي کند، مغز پالس هاي محرک بيشتري را دريافت مي کند و در نتيجه فعاليت کورتکس مغز افزايش مي يابد. بنابراين شاهد بروز خلاقيت بيشتر در افرادي هستيم که اريگامي کار مي کنند. همچنين از طريق اريگامي مي توان عشق و علاقه کودک را با ساخت حيوانات و گياهان کاغذي افزايش داد. در واقع اين هنر يکي از بهترين روش ها براي آشنا کردن کودکان با حيوانات است. کودکي که بتواند يک خرگوش کاغذي درست کند، نگاهش به حيوانات و محيط پيرامون بسيار زيباتر از ساير همسالانش خواهد بود.

براي نتيجه گيري مطلوب تر مي توان در دروس مختلف اريگامي و ساخت حيوانات و ديگر مفاهيم ارائه شده را گنجاند تا کودک به صورت ملموس محتويات کتاب درسي را درک کند.

اريگامي را مي توان به راحتي جايگزين بسياري از اسباب بازي هايي کرد که نقشي در رشد و خلاقيت کودک ندارد. علاوه بر اين گاه کودکان در دنياي ذهني خود زندگي مي کنند نه در دنياي واقعي و با ساخت آن چه در ذهن دارند مي توانند به آرامش برسند. کودک در چنين شرايطي با تلقين هاي مثبت به کار خود ادامه مي دهد و زمينه شکوفايي خلاقيت هاي دروني و قابليت هاي خود را پيدا مي کند. اريگامي همچنين به افزايش پيوند عاطفي اعضاي خانواده با يکديگر منجر مي شود و مراوده هاي بين اعضاي خانواده را خلاقانه تر و دوستانه تر مي کند.

اريگامي در جهان امروز

تمام انسان ها به حل مشکل يا معما علاقه مند هستند به خصوص افرادي که در طراحي، مهندسي، گرافيک، رياضي، فيزيک و... مشغول به کارند. خوب است بدانيد که اريگامي يکي از سرآمدترين و هيجان انگيزترين هنرهايي است که بشر به آن پرداخته است. اين هنر به شيوه اي بسيار خلاقانه و پويا به تمامي دست اندرکاران علوم مختلف کمک مي کند تا معماهاي ذهني خود را روي کاغذ پياده و آن را حل کنند. موسوي زاده با اشاره به اين که اريگامي در رشته هاي مختلف علمي مانند کيهان شناسي، رياضيات، بيولوژي، مهندسي، تهيه نقشه هاي جغرافيايي و ساخت بناها و سازه هاي مختلف کاربرد دارد، مي گويد: هم اکنون بسياري از ابداعات مهندسان و دانشمندان در سراسر جهان بر اساس ايده هاي ساده اريگامي به تحقق پيوسته است.

يک نمونه عالي آن ساخت کيسه هوا در خودروهاست که به روش اريگامي تا مي شود. همچنين بزرگ ترين تلسکوپ فضايي جهان به نام «چشم شيشه اي» بر اساس قوانين اريگامي طراحي شده است. اين تلسکوپ که قابل جمع شدن است، در حالت باز مساحتي بيش از يک زمين فوتبال دارد. ساخت بناهاي زيبا و مقاوم در برابر زلزله نيز يکي ديگر از اهداف استادان بنام اين رشته هنري در ژاپن است. يکي از اين استادان مي گويد: تصور کنيد که زلزله اي رخ مي دهد و مردم در حالي که روي مبل نشسته اند شاهد تا خوردن منازل خود به جاي فرو ريختن آن هستند. هم اکنون بسياري از بناهاي زيباي جهان بر اساس طراحي اريگامي ساخته شده است مانند ساختمان کتابخانه عمومي شهر سياتل که بر اساس اريگامي بنا شده است.

در مشهد نيز گنبد بناي الماس شرق بر اساس طرح اريگامي ساخته شده است که يکي از زيباترين بناها در مشهد محسوب مي شود.همچنين در طراحي خودروها نيز مهندسان به فکر ساخت خودروهايي هستند که به هنگام تصادف کمي تا شود و به حالت اول برگردد و سرنشينان از هر گونه آسيبي مصون بمانند. در نانو تکنولوژي، مهندسي هاي پيشرفته روز، طراحي هاي سه بعدي و چند بعدي و ساخت نقشه ها و چادرها و سقف ورزشگاه ها اريگامي طرح هاي قابل توجه و نويني ارائه کرده است؛ به نحوي که هم اکنون علمي را نمي توان يافت که اريگامي نتواند در آن ورود پيدا کند.

توصيه ها و پيشنهادها

به گفته موسوي زاده متأسفانه ارزش اريگامي نه هنوز بر متوليان و سياست گذاران براي گسترش آن آشکار شده است و نه مردم از آن اطلاعات چنداني دارند. در بهترين دانشگاه هاي کشورهاي پيشرفته ميليون ها دلار به توسعه اريگامي اختصاص مي يابد و اين کشورها در اين زمينه بسيار پيشرفته تر از ما هستند.

در واقع ارزش اريگامي براي آن ها آشکار شده است. آموزش و پرورش کشور ما با وجود آمارهاي مرتبط در زمينه افت تحصيلي دانش آموزان دست روي دست گذاشته است در صورتي که مي تواند با وارد کردن آموزش اريگامي به محتواي کتب درسي و عيني و ملموس کردن آن در رياضي، فيزيک، زيست شناسي و بسياري ديگر از دروس اين مشکل را رفع کند. اريگامي هم در حل مسائل و هم در علاقه مند کردن بچه ها به درس نقش مهمي ايفا مي کند. بنابراين ارائه واحد درسي تحت عنوان اريگامي در آموزش و پرورش و آموزش کاربرد آن به معلمان يک پيشنهاد قابل توجه است که با کمترين هزينه و به جاي هزينه هاي کمک آموزشي سرسام آور، قابل اجراست.



امتياز كاربران:
امتياز بدهيد:
نظرات
نام:
ايميل:
نظر:
كد امنيتي
کد مشخص نیست


كد امنيتي: